urunAI
AnasayfaAsistanKarşılaştırAramaMenü
Popüler Markalar
Apple
  • iPhone 17 Pro Max
  • iPhone 17 Pro
  • iPhone Air
  • iPhone 17
  • iPhone 17e
  • iPhone 16 Pro Max
  • iPhone 16 Pro
  • iPhone 16 Plus
  • iPhone 16
  • iPhone 16e
  • iPhone 15 Pro Max
  • iPhone 15 Pro
Samsung
  • Galaxy S26 Ultra
  • Galaxy S26 Plus
  • Galaxy S26
  • Galaxy Z Fold 7
  • Galaxy Z Fold 6
  • Galaxy Z Flip 7
  • Galaxy Z Flip 6
  • Galaxy S25 Ultra
  • Galaxy S25 Plus
  • Galaxy S25 FE
  • Galaxy S25 Edge
  • Galaxy S25
Xiaomi
  • 17 Pro Max
  • 17 Pro
  • 17
  • 15 Ultra
  • 15T Pro
  • 15T
  • 14 Ultra
  • 14T Pro
  • 14T
  • 14
  • 13T Pro
  • 13 Ultra
Huawei
  • Nova Flip S
  • Mate XTS
  • Pura 80 Ultra
  • Pura 80 Pro Plus
  • Pura 80 Pro
  • Pura 80
  • Pura X
  • Nova 14 Ultra
  • Nova 14 Pro
  • Nova 14
  • Mate X6
  • Mate 70 RS Ultimate
Honor
  • 600 Pro
  • 600
  • Magic 8 Pro Air
  • Magic 8 Lite 5G
  • Magic 8 Pro
  • Magic 8
  • 500
  • 500 Pro
  • 400
  • 400 Pro
  • 400 Smart
  • 400 Lite
Oppo
  • Find X9 Ultra
  • Find N6
  • Find X9s
  • A6T 5G
  • Reno 15 F
  • Reno 15 FS
  • Find X9
  • Reno 15 Pro
  • Reno 15
  • A5i Pro 5g
  • Reno 15 Mini
  • Reno 15 Pro Max
En İyi Listeler
  • 10.000 TL Altı En İyi 10 Akıllı Telefon 2026
  • 15.000 TL Altı En İyi 10 Akıllı Telefon 2026
  • 25.000 TL Altı En İyi 10 Akıllı Telefon 2026
  • 50.000 TL Altı En İyi 10 Akıllı Telefon 2026
  • En İyi Kameralı Akıllı Telefonlar
  • En İyi Bataryalı Akıllı Telefonlar
  • En Yüksek Performanslı Akıllı Telefonlar
  • En Hızlı Şarj Olan Akıllı Telefonlar
  • En İyi 10 Apple Akıllı Telefon 2026
  • En İyi 10 Samsung Akıllı Telefon 2026
  • En İyi 10 Xiaomi Akıllı Telefon 2026
  • En İyi 10 Honor Akıllı Telefon 2026
Teknik Özellik Sözlüğü
  • Teknik Özellik Sözlüğü
  • Ekran Boyutu Nedir?
  • Batarya Kapasitesi Nedir?
  • RAM Nedir?
  • Panel Tipi Nedir?
Bizi takip et
Uygulamayı indirApp StoreGoogle Play
Lenovo LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09 gri oyuncu laptop, açık ekran ve RGB aydınlatmalı klavye ile önden görünüm
Lenovo

LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09

Lenovo LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09 Özellikleri

LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09 Fiyatı

LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09 Yorumları

Henüz yorum bulunmamaktadır

LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09 Soru ve Cevapları

Sıkça Sorulan Sorular

Yapay zeka desteğiyle hazırlanmıştır

Lenovo LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09‘un ekranı oyun oynarken akıcı bir deneyim sunar mı?

Evet, Lenovo LOQ 17IRX10’un 17.3 inç FHD (1920x1080) IPS paneli, 165 Hz yenileme hızı sayesinde kesintisiz ve akıcı bir oyun deneyimi sunar. 300 nit parlaklık ve mat ekran yansımaları azaltırken, %100 sRGB renk gamı canlı ve doğru renkler sağlar. Ayrıca NVIDIA G-SYNC teknolojisi ekran yırtılmalarını önler. Düşük mavi ışık sertifikası (TÜV Rheinland) ile uzun süreli kullanımlarda göz yorgunluğu azaltılır.

Bu dizüstü bilgisayarda hangi işlemci kullanılıyor ve kaç çekirdek?

Lenovo LOQ 17IRX10, Intel Core i7-13650HX işlemciyle geliyor. Bu işlemci 14 çekirdekten oluşur: 6 adet Performans Çekirdeği ve 8 adet Verimlilik Çekirdeği. Toplam 20 sanal çekirdeğe sahip olup, Hyper-Threading desteği sayesinde yoğun çoklu görevlerde üstün performans sunar. Temel frekansı 3.60 GHz, artırılmış frekansı ise 4.90 GHz’dir. 10 nm (Intel 3 için 3 nm) üretim teknolojisi, enerji verimliliğini artırır.

Oyun oynamak için yeterli grafik performansı sunuyor mu?

Kesinlikle. Lenovo LOQ 17IRX10, NVIDIA GeForce RTX 5060 harici grafik işlemcisiyle donatılmıştır. 8 GB GDDR7 belleğe sahip bu GPU, 115W TGP ile yüksek performans sunar. GPU çekirdek hızı 1455 MHz, azami hızı 2497 MHz’dir. DirectX 12 Ultimate, DLSS 4 ve NVIDIA Reflex 2 gibi teknolojilerle modern oyunlarda yüksek kare hızları ve düşük gecikme elde edebilirsiniz. 128 bit bellek arayüzü ve Resizable BAR desteğiyle veri akışı optimize edilir.

Bellek (RAM) yükseltilebilir mi?

Evet, Lenovo LOQ 17IRX10’da bellek yükseltilebilir. Cihazda toplam 2 adet bellek yuvası bulunur ve varsayılan olarak 2x16 GB DDR5 4800 MHz RAM takılıdır. Her iki yuva da kullanıldığı için mevcut modülleri daha yüksek kapasiteli modüllerle değiştirerek toplam belleği artırabilirsiniz. Maksimum desteklenen kapasite bilgisi verilmemiş olsa da, standart DDR5 SO-DIMM modülleri ile 64 GB’a kadar yükseltme yapmanız mümkündür.

Depolama seçeneği nasıl? SSD yeterli mi?

Lenovo LOQ 17IRX10, 1 TB kapasiteli NVMe M.2 PCIe 4.0 SSD ile geliyor. Diskin yapılandırması 512 GB + 512 GB şeklinde iki ayrı SSD olarak belirtilmiş, yani iki adet M.2 yuvası kullanılıyor. Bu, hem hızlı veri aktarımı (PCIe 4.0 sayesinde) hem de yedeklilik sağlar. Ayrıca cihaz, her biri 1 TB’a kadar 2 adet M.2 SSD desteği sunduğundan, ileride daha büyük kapasiteye yükseltme yapabilirsiniz. 1 TB, oyun ve günlük kullanım için fazlasıyla yeterlidir.

Bağlantı noktaları neler? Harici monitör desteği var mı?

Lenovo LOQ 17IRX10’da çeşitli bağlantı noktaları mevcut. 4 adet USB 3.2 Gen 1 (5 Gbps) Type-A, 1 adet USB 3.2 Gen 2 Type-C (10 Gbps, DisplayPort 1.4 ve 100W PD destekli), HDMI 2.1 (8K 60Hz çıkış), RJ45 Ethernet (LAN) ve 3.5 mm ses girişi bulunur. HDMI 2.1 sayesinde 8K çözünürlükte 60Hz tazeleme hızı ile harici monitör bağlayabilirsiniz. Type-C üzerinden de DisplayPort ile 4K monitörlere bağlanabilirsiniz.

Bu laptop ağır ve taşıması zor mu?

Lenovo LOQ 17IRX10, 17.3 inç ekranlı bir oyuncu laptopu olduğu için taşınabilirlikten çok performans odaklıdır. Boyutları 398.4 mm genişlik, 276.2 mm derinlik ve 25.25 mm kalınlık, ağırlığı ise 2.9 kg’dır. Bu, benzer boyuttaki oyuncu laptopları için standart bir değerdir. Ara sıra taşımalar için uygun olsa da, günlük sırt çantasında taşımak biraz ağır gelebilir. Ev veya ofis kullanımı için idealdir.

Klavye aydınlatması nasıl, RGB mi?

Evet, Lenovo LOQ 17IRX10’un klavyesi 24 bölgeli RGB aydınlatmaya sahiptir. Bu sayede her bölge için farklı renk ve efektler atayarak kişiselleştirebilirsiniz. Arka aydınlatma, karanlık ortamlarda rahat yazma ve oyun oynama imkanı sunar. Ayrıca klavye, oyuncular için tasarlanmış olup tuş hareket mesafesi ve tepkisi tatmin edicidir.

Pil ömrü ne kadar? Hızlı şarj var mı?

Lenovo LOQ 17IRX10, 60 Wh kapasiteli bir pile sahiptir. Oyun oynarken yüksek performanslı bileşenler nedeniyle pil ömrü kısa olacaktır (ortalama 2-3 saat oyun). Video izleme veya ofis kullanımında ise 5-6 saat civarına çıkabilir. Cihazda hızlı şarj özelliği bulunur; ayrıca USB Type-C üzerinden 100W Power Delivery desteğiyle (uyumlu bir adaptörle) daha hızlı şarj edebilirsiniz. Bu, kısa sürelerde pilin önemli bir kısmını doldurmanıza olanak tanır.

Kamera ve mikrofon kalitesi hakkında bilgi verir misiniz?

Lenovo LOQ 17IRX10, 5 MP çözünürlüğünde bir web kamerasına sahiptir. Bu, 720p veya daha düşük kameralara göre daha net görüntüler sunar. Kamera kapatılabilir mekanizmaya sahiptir, böylece gizlilik endişelerini giderebilirsiniz. Mikrofon kalitesi spesifik olarak belirtilmemiş olsa da, oyun ve görüşmeler için yeterlidir. Ayrıca Intel High Definition Audio ve Smart Sound Technology desteğiyle ses işleme optimize edilmiştir.
  1. Anasayfa
  2. Laptop
  3. Lenovo
  4. LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09
Laptop
Lenovo
LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09
Pazaryeri fiyat bilgisi bulunamadı

LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09 İncelemesi

Yapay zeka desteğiyle hazırlanmıştır

Lenovo LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09 Genel Bakış ve Tasarım

Lenovo LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09, oyun odaklı bir laptop olarak tasarlanmış olup LOQ ailesinin 17 inçlik güçlü bir üyesidir. Ürünün gri renkli gövdesi PC ABS malzemeden üretilmiştir; bu malzeme hem hafifliği hem de dayanıklılığı bir arada sunarak günlük kullanımda rahatlık sağlar. 398.4 mm genişlik, 276.2 mm derinlik ve 25.25 mm kalınlık gibi boyutlarıyla dikkat çeken cihaz, 2.9 kg ağırlığı ile masaüstü bilgisayar alternatifi olarak taşınabilirliği de göz önünde bulundurur. Özellikle en ucuz fiyat etiketiyle oyuncu laptop arayan kullanıcılar için bu model, sunduğu donanım dengesiyle öne çıkar.

FreeDOS işletim sistemi ile gelen cihaz, kullanıcıların tercih ettikleri işletim sistemini kendilerinin kurmasına olanak tanır; bu da genellikle oyuncuların veya ileri düzey kullanıcıların istediği bir esnekliktir. LA1 yapay zeka çipi, sistem kaynaklarını akıllıca yöneterek oyun ve uygulama performansını optimize ederken, soğutma çözümü de uzun süreli yük altında kararlılığı korumak üzere tasarlanmıştır. Genel olarak LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09, sağlam yapısı ve geniş ekranıyla hem evde hem de taşınabilir bir oyun istasyonu arayanlar için ideal bir seçenek olarak değerlendirilebilir.

Ekran ve Görsel Deneyim

Bu modelin en dikkat çekici özelliklerinden biri, 17.3 inç büyüklüğündeki FHD (1920x1080) IPS ekranıdır. 165 Hz yenileme hızı, özellikle hızlı aksiyon oyunlarında akıcı bir görüntü sunarak rekabet avantajı sağlar. 300 nit parlaklık değeri, iç mekan kullanımında yeterli aydınlığı verirken, yansımasız mat ekran sayesinde parlak ışık altında bile yansımalar minimuma iner. %100 sRGB renk gamı kapsama oranı, oyunların yanı sıra grafik tasarım veya video düzenleme gibi renk hassasiyeti gerektiren işlerde de doğru renkler elde etmenizi sağlar.

Ayrıca TÜV Rheinland Low Blue Light sertifikası (yazılım tabanlı) ve düşük mavi ışık teknolojisi, uzun süreli kullanımlarda göz yorgunluğunu azaltmaya yardımcı olur. NVIDIA G-SYNC desteği sayesinde ekran yırtılmaları ve takılmalar ortadan kalkar; bu özellik, özellikle yüksek kare hızlarında oyun oynarken görsel tutarlılığı artırır. 16:9 en boy oranı, çoğu oyun ve medya içeriğiyle uyumludur. LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09 incelemesi sırasında ekran performansının, hem oyun hem de günlük kullanımda tatmin edici olduğu görülüyor.

Performans ve İşlemci Teknolojisi

Lenovo LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09'un kalbinde Intel'in 13. nesil Core i7-13650HX işlemcisi yer alır. 14 çekirdek (6 performans + 8 verimlilik) ve 20 sanal çekirdekle Hyper-Threading sayesinde yoğun çoklu görevlerde üstün bir performans sunar. Temel frekansı 3.60 GHz olan işlemci, Turbo Boost Max Technology 3.0 ile 4.90 GHz'e kadar çıkabilir. 24 MB L3 önbellek, sık kullanılan verilere hızlı erişim sağlayarak işlemci verimliliğini artırır. Intel Thread Director ve Intel Adaptix Technology gibi akıllı kaynak yönetimi teknolojileri, iş yüküne göre çekirdekleri dinamik olarak ayarlar.

10 nm ve 3 nm transistör mesafesi (Intel 7 süreci ile uyumlu) sayesinde enerji verimliliği de iyileştirilmiştir. Intel Deep Learning Boost ve Gaussian & Neural Accelerator 3.0 gibi yapay zeka odaklı teknolojiler, makine öğrenimi görevlerinde hızlanma sağlar. 2023 çıkışlı bu işlemci, oyun performansının yanı sıra video düzenleme, 3D modelleme gibi profesyonel uygulamalarda da yeterli gücü sunar. LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09 fiyatı düşünüldüğünde, bu seviyede bir işlemciye sahip olmak oldukça avantajlıdır.

Grafik Performansı ve Oyun Deneyimi

Harici grafik birimi olarak NVIDIA GeForce RTX 5060 GPU bulunur; 8 GB GDDR7 bellek ve 128 bit bellek arayüzü ile yüksek çözünürlüklü oyunlarda akıcı performans vaat eder. GPU çekirdek hızı 1455 MHz, azami hızı ise 2497 MHz'dir. 115W TGP değeri, bu sınıfta güçlü bir performans anlamına gelir. DLSS 4 ve NVIDIA Reflex 2 teknolojileri, oyunlarda hem görsel kaliteyi artırır hem de gecikmeyi azaltır. DirectX 12 Ultimate ve Vulkan RT API desteği, ışın izleme gibi ileri düzey grafik efektlerini mümkün kılar.

RTX 5060, 2025 yılının ikinci çeyreğinde piyasaya sürülen bir model olup, güncel oyunlarda yüksek ayarlarda 60 FPS üzeri performans hedefler. 9. Nesil NVIDIA Dekoder ile video akışı ve kayıt işlemleri de hızlanır. LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09 özellikleri arasında Resizable BAR desteği sayesinde CPU, GPU belleğine daha hızlı erişerek oyun performansını artırır. Dahili Intel UHD Grafik birimi ise düşük güç tüketimi gerektiren görevlerde kullanılarak pil ömrüne katkıda bulunur. Bu model, özellikle e-spor oyunları ve AAA oyunlar için güçlü bir grafik çözümü sunar.

Bellek ve Depolama Çözümleri

Sistemde 32 GB DDR5 bellek bulunur; 4800 MHz frekansı ve 2x16 GB çift kanal yapılandırması sayesinde yüksek bant genişliği sunar. DDR5 bellekler, önceki nesle göre daha düşük voltajda çalışırken %50’ye varan hız artışı sağlar. Toplam 2 bellek yuvası kullanıcı tarafından genişletilebilir; bu sayede ileride 64 GB’a kadar yükseltme yapmak mümkündür. Depolama tarafında ise 1 TB NVMe M.2 (PCIe 4.0) SSD yer alır. İki adet 512 GB SSD’den oluşan yapılandırma, hem hızlı okuma/yazma hızları hem de veri yedekleme avantajı sağlar.

Ayrıca 2 adet M.2 yuvası sayesinde her biri 1 TB’a kadar SSD desteği mevcuttur; böylece toplam depolama kapasitesi 2 TB’a kadar artırılabilir. PCIe 4.0 arayüzü, oyun yükleme sürelerini ve dosya transfer hızlarını önemli ölçüde kısaltır. LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09 yorumları incelendiğinde, bellek ve depolama performansının günlük kullanımda ve oyunlarda yeterli olduğu belirtiliyor. Bu yapılandırma, hem hız hem de kapasite açısından çoğu kullanıcının ihtiyacını karşılayacak düzeydedir.

Bağlantı Seçenekleri ve Soğutma Teknolojisi

LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09, zengin bağlantı seçenekleriyle dikkat çeker. 4 adet USB 3.2 Gen 1 (5 Gbps) portu, yüksek hızlı veri transferi için yeterlidir. Ayrıca 1 adet USB Type-C portu bulunur; bu port USB 3.2 Gen 2 (10 Gbps) hızında olup DisplayPort 1.4 ve 65-100W Power Delivery (PD) desteği sunar. PD ile hızlı şarj mümkündür; uyumlu bir adaptörle laptopunuzu 100W’a kadar şarj edebilirsiniz. HDMI 2.1 çıkışı, 8K 60Hz’e kadar harici monitör desteği sağlar. Ethernet (RJ45) portu, kablolu ağ bağlantısında düşük gecikme ve kararlılık sunar.

Kablosuz bağlantıda Wi-Fi 6 (802.11ax) ve Bluetooth 5.2 teknolojileri yer alır; Wi-Fi 6, yoğun ağ ortamlarında daha hızlı ve güvenilir bağlantı sağlar. Soğutma sistemi hakkında kesin teknik detay verilmemiş olsa da, oyuncu laptoplarında genellikle çift fan ve ısı boruları kullanılır; uzun süreli yük altında performans kaybını önlemek için bu modelde de etkili bir soğutma çözümü beklenir. LA1 yapay zeka çipi, soğutma fan hızlarını ve güç dağıtımını optimize ederek hem sessiz çalışma hem de yüksek performans arasında denge kurar. LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09 karşılaştırmaları yapıldığında, bağlantı çeşitliliğinin rakiplerine göre avantajlı olduğu görülür.

Pil, Şarj ve Ek Özellikler

Cihazda 60 Wh kapasiteli bir pil bulunur; bu, orta boy bir oyuncu laptopu için standart bir değerdir. Hızlı şarj desteği sayesinde kısa sürede önemli miktarda şarj edilebilir. USB Type-C üzerinden 100W PD ile şarj imkanı, taşınabilirlik açısından büyük kolaylık sağlar. Klavye, 24 bölgeli RGB aydınlatmaya sahiptir; her bölge için farklı renk ve efekt ayarları yapılabilir. 5 MP çözünürlüklü kamera, fiziksel olarak kapatılabilir özellikte olduğu için gizlilik endişelerini giderir. FreeDOS ile gelen sistem, kullanıcıların Windows veya Linux gibi işletim sistemlerini kendilerinin kurmasını gerektirir; bu da genellikle oyuncuların tercih ettiği bir durumdur.

TÜV Rheinland Low Blue Light sertifikası (yazılım tabanlı) göz sağlığını korurken, DirectX 12 Ultimate ve Vulkan RT API gibi grafik API’leri oyun geliştiricileri için de geniş uyumluluk sunar. DLSS 4 ve NVIDIA Reflex 2 gibi teknolojiler, oyun deneyimini bir üst seviyeye taşır. LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09 modelleri arasında bu özelliklerin bir arada bulunması, cihazı özellikle bütçe dostu ama güçlü bir oyuncu laptopu arayanlar için cazip kılar. Sonuç olarak, bu model sunduğu donanım ve bağlantı seçenekleriyle uzun vadeli bir yatırım olarak değerlendirilebilir.

Pazaryeri fiyat bilgisi bulunamadı

LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09 Özellikleri

İşlemci Özellikleri

4.90 GHz
  • Intel Adaptix Technology
  • Intel Deep Learning Boost
  • Intel Flex Memory Access
  • Intel Gaussian and Neural Accelerator 3.0
  • Intel High Definition Audio
  • Intel Hyper-Threading
  • Intel Smart Sound Technology
  • Intel Speed Shift Technology
  • Intel Thread Director
  • Intel Turbo Boost Max Technology 3.0
  • Intel Core i7
    • 10 nm
    • 3 nm
    • 6 x Performans Çekirdeği
    • 8 x Verimlilik Çekirdeği
    24 MB
    Intel
    3.60 GHz
    14 Adet
    2023
    20 Adet
    Intel Core i7-13650HX

    Bellek Özellikleri

    2 Adet
    2 x 16 GB
    Var
    4800 MHz
    • DDR5
    • GDDR7
    32 GB

    Ekran Kartı Özellikleri

    1.55 GHz
    NVIDIA GeForce RTX 5060 115W
    1455 MHz
    NVIDIA
    Var
    NVIDIA GeForce RTX
    2497 MHz
    8 GB
    2025 2.Çeyrek
    128 bit
    13.Nesil İşlemciler İçin Intel UHD Grafik

    Depolama Özellikleri

    2x M.2 SSD M.2 SSD up to 1TB each
    512 GB 512 GB
    1 TB
    NVMe M.2 (PCIe 4.0)
    Var

    Pil Özellikleri

    Var
    60.0 Wh

    Ekran Özellikleri

    165 Hz
    • DirectX 12.1
    • Intel Quick Sync Video
    • Multi-Format Codec Engines 1
    • OpenCL 3.0
    • OpenGL 4.6
    Var
    NVIDIA G-SYNC
    Var
    16:9
    300 Nit
    IPS (LED)
    1920 x 1080 Piksel
    FHD
    17.3 İnç

    Bağlantı Özellikleri

    Var
    8K 60Hz
    • DisplayPort 1.4
    • PD 65-100W
    • USB-C 3.2 2 (10 Gbps)
    HDMI 2.1
    • Var
    • Power Delivery (100W)
    USB 3.2 Gen 1 (5 Gbps)
    Var
    4
    Var
    • Kapatılabilir
    • 5 MP
    Var
    5.2
    Var
    Wi-Fi 6 (802.11ax)
    1

    Tasarım Özellikleri

    Gri
    398.4 mm
    25.25 mm
    276.2 mm
    PC ABS
    2.9 kg

    Genel Bilgiler

    • %100 sRGB
    • TÜV Rheinland Low Blue Light (Software Solution)
    • DirectX 12 Ultimate
    • DLSS 4
    • NVIDIA GPU Boost
    • NVIDIA Reflex 2
    • PCI Express Gen 5
    • Resizable BAR
    • Vulkan RT API OpenGL 4.6
    • 1x 9th Generation NVIDIA Decoder
    • 2x2
    • LA1 Yapay Zeka Çipi
    Var
    24-Zone RGB
    Lenovo LOQ
    LOQ 17IRX10
    FreeDOS
    Laptop
    Oyun

    LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09 Yorumları

    Henüz yorum yok

    LOQ 17IRX10 83JH006ETR-09 hakkındaki ilk yorumu sen yaz.